بسم الله الرحمن الرحيم

مجتمع آموزش علوم پزشکی گراش

مشخصات کلی دوره کاردانی علوم آزمايشگاهی

(Clinical Laboratory Technician-Associate degree)

1.تعريف رشته :

 رشته کاردانی علوم آزمايشگاهی شاخه ای از علوم پزشکی است که دانشجويان طی دوره ی آموزشی اصول و نحوه ی انجام آزمايشات معمول خون و ديگر مايعات بدن انسان را فراگرفته تا در مراکز بهداشتی درمانی زير نظر پاتولوژيست و متخصصين علوم آزمايشگاهی انجام وظيفه نمايند .

2.تاريخچه ی رشته و پيشرفت های جديد :

مقطع کاردانی علوم آزمايشگاهی اولين سطح تحصيلات دانشگاهی است که جهت تربيت کاردان علوم آزمايشگاهی در تعدادی از مراکز علمی و دانشگاههای کشورهای مختلف به نام  Clinical Laboratory Technician تاسيس شده است .  

در ايران نيزتا قبل از سال 1360 آموزشکده های فنی علوم آزمايشگاهی وابسته به وزارت بهداری در چند استان مسئوليت تربيت کاردان (تکنسين) علوم آزمايشگاهی را به عهده داشتند ، که بعد از انقلاب فرهنگی اين مسئوليت به دانشگاهها و يا دانشکده های علوم پزشکی و پيرا پزشکی محول شده است که در حال حاضر اين رشته در 14 دانشگاه علوم پزشکی کشور داير می باشد .

در سالهای اخير در هرکدام از دروس اصلی اين رشته که شامل : شيمی بالينی ، هماتولوژی ، ايمونولوژی، بانک خون ، انگل شناسی ، قارچ شناسی ،باکتری شناسی و ويروس شناسی بوده تغييرات و پيشرفت هايي ايجاد شده است . لذا برای آموزش روشهای جديد تشخيصی بازنگری در برنامه آموزشی ضروری بوده است . لازم به ذکر است که آخرين بازنگری اين برنامه آموزشی در سال 1374 انجام گرفته است.

3.ارزش ها و باورها (فلسفه برنامه )

دانش آموختگان کاردانی علوم آزمايشگاهی بايد علاوه بر کسب مهارتهای تشخيص آزمايشگاهی روتين ، برای حفظ حقوق بيماران از هر جنس ، نژاد ، رنگ و مذهب ارزش نهاده و به سلامتی جسمی ، روحی و اجتماعی بيمار اهميت دهند.

دانش آموختگان اين رشته با عنايت به برابری انسانها و عدالت اجتماعی بايد با بيماران بطور يکسان برخورد و براساس وظايف حرفه ای تعريف شده برای کاردان علوم آزمايشگاهی در انجام وظايف محوله با رعايت اولويت های تشخيصی درمانی زير نظر پاتولوژيست يا متخصصين علوم آزمايشگاهی به ارائه خدمات مطلوب بپردازند.

4.مأموريت برنامه آموزشی در تربيت نيروی انسانی

ماموريت دوره کاردانی علوم آزمايشگاهی تربيت افرادی است که بتواند در ابعاد تشخيص درمانی و بهداشتی تحت نظر کارشناسان ومتخصصين مربوطه در آزمايشگاههای بالينی وآزمايشگاههای مراکز بهداشتی با بکارگيری دانش فنی و دستگاههای الکترونيکی ، آزمايشات روتين را انجام دهند.

اطلاعات و نتايج بدست آمده از اين آزمايشات پزشک را در تشخيص بيماری ، روند درمان و حفظ سلامت افراد جامعه ياری می دهد .نظر باينکه اين علم دائما" در حال تغيير و توسعه است ، فارغ التحصيلان اين رشته بايد به نحوی آموزش ببينند که دانش و مهارت کافی برای تطبيق خود با تکنولوژی جديد را داشته باشند.

5.چشم انداز برنامه آموزشی در تربيت نيروی انسانی

انتظار می رود رشته کاردانی علوم آزمايشگاهی با اجرای اين برنامه و با توجه به پيشرفتهای جديد و مستمر همچنان در ليست رشته های شاخص در دانشگاههای علوم پزشکی باقی بماند بنحوی که چشم انداز اين رشته و بازار کار برای کاردانان علوم آزمايشگاهی در بستر رو به پيشرفت آزمايشگاههای بالينی و بهداشتی و کارخانجات و شرکت های توليد و پخش مواد و سايل آزمايشگاهی در آينده بسيار روشن تر باشد .

6.اهداف کلی

هدف از برنامه آموزش کاردان علوم آزمايشگاهی تربيت دانش آموختگانی است که :

الف ) از عهده انجام آزمايشات اوليه و معمول در آزمايشگاههای بالينی برآيند.

ب ) از عهده انجام آزمايشات اوليه و معمول در آزمايشگاههای مراکز بهداشتی برآيند .

ج )          در تعالی بهداشت و حفظ سلامتی و رضايت مندی بيمار کوشا بوده و به اولويت ها و فوريت های تشخيص درمانی توجه خاص داشته باشند.

د) درک کافی از انسان ، فرهنگ حاکم برجامعه و محيط اطراف داشته باشند .

7و8 .    نقش و وظايف حرفه ای دانش آموختگان

1.     خواندن نام کامل و کوتاه کليه آزمايشات تشخيصی معمول در نسخ پزشکان

2.     انجام صحيح خونگيری و رعايت شرايط لازم برای هر آزمايش

3.     انجام صحيح نمونه گيری از ضايعات عفونی و رعايت شرايط لازم

4.     رعايت نمودن زمان صحيح انجام هر آزمايش و شرايط نگهداری و ذخيره نمونه ها

5.     انجام کليه آزمايشات روتين بطور دقيق و صحيح با همکاری کارشناسان

6.     گزارش آزمايشات به شيوه مناسب به مسئول فنی آزمايشگاه

7.     داشتن اطلاعات کافی از آزمايشات اورژانس

8. همکاری با کارشناسان مربوطه در انجام کليه وظايف و انجام آزمايشات تشخيص پزشکی

9.  مراقبت ار بيمار در حين نمونه گيری و پس از آن

10.   رعايت کليه اصول اخلاقی و بهداشتی در حين نمونه گيری

11.  اطلاع از موجود بودن مواد و محلولهای مورد نياز

12.   مراقبت از وسايل و تجهيزات آزمايشگاهی در حين آزمايش و بعد از آزمايش از طريق شستشو و تميز نمودن آنها طبق دستورالعملهای موجود .

13. مراقبت از خود و ديگر کارکنان بخصوص در موقع کاربا مواد شيميايي ، آتش زا و عوامل عفونی .

14.   ارتباط با بيماران و همراهان

15. ارتباط با کارکنان فنی و غير فنی از جمله منشی ها ، کمک تکنسين ها ، کارشناسان و متخصصين علوم آزمايشگاهی و آسيب شناسی

16.  ارتباط با بخش های مختلف بيمارستان و يا مرکز بهداشتی درمانی شامل : درمانی ، اداری و خدماتی

17. آموزش به بيمار در مورد رعايت شرايط و اصول اوليه لازم برای تهيه نمونه هر آزمايش و نحوه ی جمع آوری مايعات بدن

18. آموزش لوله شور و نظافتچی در مورد شستشوی لوازم آزمايشگاهی و رعايت اصول بهداشتی در نظافت آزمايشگاه ، جمع آوری زباله ها و غيره.

  برنامه ارائه دروس ترمیک

مشخصات کلی دوره کاردانی رشته هوشبری

1-  نام و تعريف رشته :

  رشته کاردانی هوشبری  ( Anesthesia Technician Associate degree )  شاخه ای  از  علوم پزشکی  ( پيراپزشکی ) است که در آن دانشجويان طی دوره آموزشی با اصول و روشهای مختلف بيهوشی ، وسايل و داروهای مربوطه آشنا می شوند و مراقبت از بيماران تحت بيهوشی عمومی و بی حسی ناحيه ای را در مراحل قبل ، حين و بعد از بيهوشی فرا می گيرند .

دانش آموختگان اين رشته در مراکز آموزشی و درمانی در امر بيهوش ساختن و هوش آوری بيماران زير نظر متخصص بيهوشی و تحت نظارت مستقيم ايشان ايفای نقش می نمايند .

2- اهداف کلی رشته  :

الف ) تربيت فراگيرانی که بتوانند نيازهای بيمار را در مراحل قبل ، حين و بعد از بيهوشی مورد بررسی قرار دهند .

ب ) تربيت فراگيرانی که در تعالی بهداشت ، حفظ سلامتی و ارتقاء سطح مراقبت در حد مطلوب و رضايت مندی بيمار کوشا باشند .

ج ) تربيت فراگيرانی که بتواند در بخش مراقبت های ويژه پس از بيهوشی ( PACU ) به نحو احسن انجام وظيفه نمايند .

د ) تربيت فراگيرانی که بتوانند در نجات جان بيماران در فوريتها نقش موثری را ايفا نمايند .

و ) تربيت فراگيرانی که در آموزش بيمار ، خانواده و ساير افراد بر حسب نياز پيش قدم باشند .

ز ) تربيت فراگيرانی که به ارتباط مناسب با بيمار ، خانواده و اطرافيان اهميت بدهند .

3-  وظايف حرفه ای دانش آموختگان ( Task Analysis)

الف ) بررسی و شناخت بيمار قبل از عمل

-       نقش مراقبتی

-       بدست آوردن اطلاعات و سابقه ی بيمار

-       تعيين نيازهای بيمار

-       کنترل پرونده بيمار

-       تجزيه و تحليل اطلاعات و گزارش موارد به پزشک بيهوشی

ب) مراقبت های قبل از بيهوشی :

-       آمايش ماشين بيهوشی ، وسايل و تجهيزات اتاق عمل و مراقبتهای ويژه پس از بيهوشی و اطمينان يافتن از کارايي و سلامت آنها

-       گند زدايی ، سترون سازی و تميز کردن وسايل مورد نياز بخش بيهوشی

-       اطمينان از پر بودن سيلندرهای گاز طبي

-       آماده کردن دستگاه ساکشن و دستگاههای مختلف پايش ( پالس اکسی متری ، کاپنوگراف و...)

-       آماده کردن داروها و محلولهای تزريقی و گزارش کمبودها به مسئول مربوطه

-       آماده کردن وسايل تزريقات و کمک به بازنمودن خط وريدی مناسب

-       دقت در پايش علائم حياتی بيمار

-       کنترل بيمار از نظر آمادگی های قبل از عمل ( ناشتا بودن ، نداشتن عضو مصنوعی و ...)

-       همراهی و انتقال بيمار از روی برانکارد بر روی تخت عمل

-       کمک و همراهی متخصص بيهوشی در القاء هوشبری و انجام بی حسی ناحيه ای

-       کمک در تغيير وضعيت دادن بيمار ( Position )

-       سعی در رفع نگرانی و تشويق بيمار و فراهم ساختن راحتی وی

ج ) مراقبت های حين بيهوشی :

-       پايش مداوم علائم حياتی و ثبت آن

-       کنترل ميزان جذب و دفع مايعات و ثبت آن

-       بررسی بيمار از نظر احتمال وجود علائم هايپوکسمی و گزارش موارد غير طبيعی

-       کنترل و اطمينان يافتن از کارائی دستگاهها و ميزان جريان گازها و گزارش موارد غير طبيعی

-       کنترل راههای هوايی بيمار

-       بررسی بيمار از نظر خونريزی و گزارش موارد غير طبيعی

-       پيشگيری از انتقال و انتشار عفونت

-       پيشگيری از آسيب های وارده به اعضاء بدن ( خراش قرنيه ، سوختگی با وسايل برقی ، فشار وارده به اعصاب محيطی و .)

-       گزارش ساير موارد غير طبيعی

د ) مراقبت از بيمار بعد از بيهوشی :

-       کمک و همراهی متخصص بيهوشی در هوش آوری بيماران

-       کنترل علائم حياتی بيمار و گزارش موارد غير طبيعی و ثبت آن در فرم مربوطه

-       دقت در مانيتورينگ بيمار ( ريتم قلب ، درصد اشباع اکسيژن خون ، ميزان دفع ادرار و ... ) و  گزارش موارد غير طبيعی

-       بررسی بيمار از نظر وجود نشانه های هايپوکسمی

-       کمک در انتقال بيمار از روی تخت عمل بر روی برانکارد

-       کمک در انتقال و تحويل بيمار به مسئول واحد مراقبت های پس از بيهوشی ( PACU ) تحت نظر متخصص بيهوشی

-    گزارش مکتوب آخرين وضعيت بيمار ( علائم حياتی ، سطح هوشياری ، رفلکس ها ، خونريزی و ... ) به مسئول واحد مراقبتهای پس از بيهوشی ( PACU )

-       مراقبت از بيمار و کنترل او از نظر بازگشت رفلکس ها و ورود به مرحله هوشياری و ثبت آن در فرمهای مربوطه

-       کنترل عوارض پس از عمل و گزارش موارد غير طبيعی

-       بکارگيری وسايل مختلف اکسيژن درمانی طبق دستور پزشک

-       رعايت اصول ايمنی و حفاظتی از بيمار

-       تکميل فرمهای مربوطه و درج آن در پرونده بيمار

-       تهيه و آماده سازی وسايل ، تجهيزات و داروهای مورد نياز واحد مراقبت های پس از بيهوشی ( PACU)

-       تحويل بيمار به بخش پس از هوشياری کامل با اجازه ی کتبی پزشک بيهوشی

-       کمک در احياء قلبی ، ريوی و مغزی ( CPCR ) بيماران در بخشهای مختلف بيمارستان زير نظر متخصص بيهوشی و پزشک معالج

  برنامه ارائه دروس ترمیک

مشخصات کلی دوره کاردانی تکنسين اطاق عمل

     به موازات تربيت پزشکان متخصص جراحی ، تربيت تکنسين اطاق عمل امری ضروری است که در برآور نيازهای درمانی امت مسلمان ايران از اهميت خاصی برخوردار است . کمبود افراد کاردان و آشنا به مسائل اطاق عمل و کمبود پرستاران تربيت شده برای اين کار لزوم تاسيس دوره کاردانی تکنسين اطاق عمل را ايجاب می نمايد .

1 ­- تعريف و هدف :

دوره کاردانی تکنسين اطاق عمل ، تربيت نيروی انسانی مورد نياز اطاقهای عمل جراحی در بيمارستانهای کشور را به عهده دارد که بتواند در مسائل فنی پزشکان جراح را ياری دهد و پرستاران بتوانند به کارهای محوله خود بپردازند .

2- طول دوره و شکل نظام :

متوسط طول دوره کاردانی تکنسين اطاق عمل 2 سال و نظام آموزشی آن مطابق آيين نامه آموزشی مراکز آموزش مصوب شورای عالی برنامه ريزی است . دروس به صورت عملی و نظری يا عملی – نظری و کارآموزی عرضه می شود که در طی جلسات متعدد هفتگی آموزش مورد نظر انجام می يابد .

3- واحدهای درسی :

تعداد کلی واحدهای درسی اين دوره 72 واحد به شرح زير می باشد :

1-3- دروس عمومی                                   11 واحد

2-3- دروس پايه و اصلی                             34 واحد

3-3- دروس تخصصی                               25 واحد

4-3- کار آموزی در عرصه                          12 واحد

4- نقش و توانايی :

کسانی که در دوره کاردانی تکنسين اطاق عمل را به پايان می رسانند قادرند :

1-4- کمکهای لازم فنی را در اطاق عمل به جراحان بنمايند

2-4- وسائل جراحی و استريل را جهت استفاده آماده بنمايند .

3-4- اداره اطاقهای عمل را به عهده بگيرند .

5- ضرورت و اهميت :

با توجه به نکات زير ضرورت و اهميت تشکيل اين دوره مشخص ميشود :

1-5- لزوم گسترش مراکز بيمارستانی که دارای اطاق عمل جراحی می باشد .

2-5- نياز روز افزون به افراد کاردان جهت اداره اطاقهای عمل جراحی . 

  برنامه ارائه دروس ترمیک